Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong chính sách thuế của Việt Nam: thuế khoán hộ kinh doanh chính thức bị xóa bỏ. Nếu bạn đang kinh doanh theo hình thức hộ cá thể, việc nắm rõ những thay đổi này không chỉ giúp bạn tránh rủi ro pháp lý mà còn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.
1. Thuế Khoán Hộ Kinh Doanh Là Gì?
Thuế khoán hộ kinh doanh là phương pháp nộp thuế trong đó cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu khoán theo tháng hoặc theo quý dựa trên ước tính về quy mô, ngành nghề và địa bàn kinh doanh. Từ mức doanh thu khoán này, nghĩa vụ thuế được tính theo công thức:
Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ thuế GTGT tương ứng
Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN theo ngành nghề
Đặc điểm nổi bật của thuế khoán là hộ kinh doanh không cần lưu sổ sách kế toán đầy đủ, không cần xuất hóa đơn cho từng giao dịch và mức thuế tương đối ổn định trong cả năm. Phương pháp này từng là lựa chọn phổ biến vì đơn giản, dễ thực hiện với hộ kinh doanh nhỏ lẻ chưa quen với quy trình kế toán.
Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai, thuế khoán bộc lộ nhiều hạn chế: thiếu minh bạch về doanh thu thực tế, tạo nguy cơ thất thu ngân sách và dẫn đến cạnh tranh không công bằng giữa các hộ kinh doanh.
2. Thuế Khoán Hộ Kinh Doanh Còn Áp Dụng Năm 2026 Không?
Không. Căn cứ theo Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 17/05/2025, cơ chế thuế khoán và lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chính thức bị xóa bỏ từ ngày 01/01/2026.
Trước đó, Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị đã yêu cầu xóa bỏ hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất trong năm 2026. Quyết định 3389/QĐ-BTC của Bộ Tài chính cũng xác nhận mục tiêu đảm bảo hộ kinh doanh áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế từ ngày 01/01/2026.
Những thay đổi căn bản từ 01/01/2026:
- Xóa bỏ hoàn toàn cơ chế thuế khoán và lệ phí môn bài
- Hộ kinh doanh chuyển sang phương pháp tự kê khai – tự tính – tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế
- Chỉ còn 2 loại thuế chính phải nộp: Thuế GTGT và Thuế TNCN
- Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử với hộ kinh doanh đạt ngưỡng doanh thu nhất định
3. Ngưỡng Doanh Thu Miễn Thuế Hộ Kinh Doanh 2026
Đây là thay đổi có lợi đáng kể nhất cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP, ngưỡng doanh thu miễn thuế TNCN và GTGT đã được nâng lên 1 tỷ đồng/năm (trước đây chỉ là 100 triệu đồng/năm).
Điều này có nghĩa:
- Hộ kinh doanh có doanh thu ≤ 1 tỷ đồng/năm sẽ không phải nộp cả thuế GTGT và thuế TNCN
- Đây là mức miễn thuế áp dụng thống nhất theo quy định mới nhất tính đến tháng 6/2026
Lưu ý quan trọng: Dù được miễn thuế, một số nhóm hộ kinh doanh vẫn có nghĩa vụ kê khai định kỳ để báo cáo tình hình kinh doanh với cơ quan thuế.
4. Cách Tính Thuế Hộ Kinh Doanh 2026 Theo 4 Nhóm Doanh Thu
Từ năm 2026, hộ kinh doanh được phân thành 4 nhóm dựa trên tổng doanh thu hàng năm, mỗi nhóm áp dụng phương pháp tính thuế riêng biệt.
Nhóm 1: Doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm – Miễn thuế
Đây là nhóm được hưởng lợi nhiều nhất từ chính sách mới. Hộ kinh doanh thuộc nhóm này không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN, nhưng vẫn cần thực hiện kê khai định kỳ theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Nhóm 2: Doanh thu từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng/năm – Tính thuế theo tỷ lệ % doanh thu
Hộ kinh doanh trong nhóm này nộp thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Công thức tính như sau:
Thuế GTGT phải nộp = Toàn bộ doanh thu × Tỷ lệ thuế GTGT theo ngành nghề
Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu – 1 tỷ đồng) × Tỷ lệ thuế TNCN theo ngành nghề
Đối với thuế TNCN, khoản doanh thu trong ngưỡng miễn thuế (1 tỷ đồng) được trừ ra trước khi tính. Tỷ lệ thuế GTGT và TNCN được quy định chi tiết tại Phụ lục I Thông tư 69/2025/TT-BTC, ví dụ:
| Ngành nghề | Tỷ lệ thuế GTGT | Tỷ lệ thuế TNCN |
|---|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0,5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu vật tư | 5% | 2% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa | 3% | 1,5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% |
Ví dụ minh họa: Chị A mở cửa hàng thời trang, doanh thu năm 2026 đạt 1,8 tỷ đồng (ngành phân phối hàng hóa):
- Thuế GTGT = 1.800.000.000 × 1% = 18.000.000 đồng
- Thuế TNCN = (1.800.000.000 – 1.000.000.000) × 0,5% = 800.000.000 × 0,5% = 4.000.000 đồng
Nhóm 3: Doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng/năm – Tính thuế theo lợi nhuận
Hộ kinh doanh quy mô lớn hơn có thể lựa chọn tính thuế TNCN theo lợi nhuận thực tế (doanh thu trừ chi phí hợp lý được xác minh), với thuế suất lên đến 17% trên lợi nhuận. Cách tính này công bằng hơn với những hộ có chi phí đầu vào cao. Yêu cầu kê khai theo quý và bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử.
Nhóm 4: Doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm – Áp dụng chuẩn tương đương doanh nghiệp
Đây là nhóm hộ kinh doanh quy mô lớn nhất, phải áp dụng chế độ kế toán và nghĩa vụ thuế tương đương doanh nghiệp, bao gồm kê khai theo tháng, hóa đơn điện tử, mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh.
5. Biểu Thuế TNCN 5 Bậc Áp Dụng Từ 2026
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15) đã rút gọn biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh và từ tiền lương, tiền công:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Biểu thuế 5 bậc này áp dụng cho hộ kinh doanh nhóm 3 và nhóm 4 khi tính thuế TNCN theo thu nhập chịu thuế, đồng thời áp dụng cho người lao động khi quyết toán thuế TNCN cá nhân.
6. Hộ Kinh Doanh Cần Chuẩn Bị Gì Khi Bỏ Thuế Khoán?
Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang tự kê khai đòi hỏi hộ kinh doanh chủ động hơn trong quản lý tài chính. Dưới đây là những việc cần thực hiện:
6.1. Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử
Từ năm 2026, hộ kinh doanh đạt ngưỡng doanh thu theo quy định bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Đây là căn cứ pháp lý để xác định doanh thu thực tế và tính toán số thuế phải nộp. Hộ kinh doanh có thể lựa chọn hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
6.2. Xác định kỳ kê khai thuế
Căn cứ Nghị định 126/2020/NĐ-CP, hộ kinh doanh xác định kỳ kê khai như sau:
- Khai theo tháng là mặc định
- Khai theo quý nếu doanh thu năm trước liền kề dưới 50 tỷ đồng và đáp ứng điều kiện tại Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP
- Để chuyển từ khai tháng sang khai quý, phải gửi Văn bản đề nghị (Mẫu 01/ĐK-TĐKTT) trước ngày 31/01 của năm mới
6.3. Lưu trữ chứng từ và sổ sách
Doanh thu tính thuế được xác định từ hóa đơn, hợp đồng và chứng từ thực tế. Hộ kinh doanh cần lưu trữ đầy đủ các chứng từ mua vào và bán ra để chứng minh chi phí hợp lý khi lựa chọn tính thuế theo lợi nhuận.
6.4. Mở tài khoản ngân hàng riêng cho kinh doanh
Quy định mới khuyến nghị hộ kinh doanh, đặc biệt nhóm có doanh thu lớn, tách biệt tài khoản kinh doanh và cá nhân để theo dõi dòng tiền và phục vụ công tác kê khai thuế chính xác.
7. Các Lỗi Thường Gặp Khi Chuyển Đổi Từ Thuế Khoán Sang Kê Khai
Trong giai đoạn đầu chuyển đổi, nhiều hộ kinh doanh dễ mắc phải những sai sót dưới đây:
Không kê khai đúng hạn: Chậm nộp tờ khai thuế sẽ bị phạt từ 2 triệu đến 5 triệu đồng (nếu quá hạn từ 1 đến 30 ngày) theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Ước tính doanh thu sai: Cơ quan thuế có quyền ấn định doanh thu nếu số liệu kê khai không phù hợp với thực tế, dẫn đến truy thu thuế và tính tiền chậm nộp.
Không tách doanh thu theo ngành nghề: Mỗi ngành nghề có tỷ lệ thuế GTGT và TNCN khác nhau. Hộ kinh doanh nhiều ngành phải phân loại doanh thu chính xác để tránh tính thiếu hoặc thừa.
Bỏ sót thu nhập từ các nền tảng TMĐT: Từ 01/7/2025, các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán (Shopee, Lazada…) đã khấu trừ và nộp thuế thay. Với hộ bán hàng qua Facebook, Zalo hoặc các kênh không qua sàn, nghĩa vụ tự kê khai và nộp thuế vẫn thuộc về hộ kinh doanh.
8. Thuế Hộ Kinh Doanh Kinh Doanh Cho Thuê Tài Sản 2026
Một trường hợp đặc thù cần lưu ý là hộ kinh doanh cho thuê tài sản (nhà, mặt bằng, kho bãi, nhà xưởng). Căn cứ Điều 9 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân và hộ kinh doanh cho thuê tài sản phải nộp:
- Thuế GTGT: 5% trên doanh thu cho thuê
- Thuế TNCN: 5% trên doanh thu cho thuê
Phương pháp tính thuế đặc thù này vẫn được áp dụng với hoạt động cho thuê tài sản, không phụ thuộc vào nhóm doanh thu kinh doanh thông thường.
9. Căn Cứ Pháp Lý Về Thuế Hộ Kinh Doanh 2026
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, hộ kinh doanh cần nắm rõ các văn bản pháp lý sau:
- Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân
- Nghị quyết 198/2025/QH15 ngày 17/5/2025 – cơ sở xóa bỏ thuế khoán từ 01/01/2026
- Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (số 109/2025/QH15) – biểu thuế 5 bậc và phương pháp tính thuế mới
- Luật Thuế GTGT 2024 (sửa đổi bởi Luật số 149/2025/QH15) – ngưỡng doanh thu chịu thuế
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP – quy định chi tiết về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh
- Thông tư 69/2025/TT-BTC và Thông tư 40/2021/TT-BTC – hướng dẫn kê khai, tính thuế và sử dụng hóa đơn
- Quyết định 3389/QĐ-BTC ngày 06/10/2025 – Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế hộ kinh doanh
Câu Hỏi Thường Gặp
Hộ kinh doanh doanh thu 800 triệu đồng/năm có phải nộp thuế không?
Không. Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 29/4/2026), ngưỡng doanh thu miễn thuế đã được nâng lên 1 tỷ đồng/năm. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN.
Thuế khoán hộ kinh doanh còn áp dụng không?
Không còn áp dụng từ ngày 01/01/2026 theo Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15.
Lệ phí môn bài hộ kinh doanh có còn không?
Không. Lệ phí môn bài đã được miễn hoàn toàn đối với tất cả hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh từ ngày 01/01/2026.
Hộ kinh doanh kê khai thuế ở đâu?
Hộ kinh doanh thực hiện kê khai thuế tại Chi cục Thuế quản lý địa bàn hoặc qua Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế (eTax Mobile).
Kết Luận
Việc xóa bỏ thuế khoán từ năm 2026 là bước cải cách quan trọng giúp hệ thống thuế Việt Nam minh bạch và công bằng hơn. Dù thay đổi này tạo ra một số thách thức ban đầu về kỹ năng kê khai và quản lý chứng từ, nhưng về lâu dài mang lại lợi ích thiết thực: hộ kinh doanh nhỏ lẻ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm được miễn hoàn toàn cả thuế GTGT và thuế TNCN.
Nếu bạn cần được tư vấn chi tiết về nghĩa vụ thuế hộ kinh doanh, cách phân loại nhóm doanh thu hoặc thủ tục kê khai phù hợp với tình huống cụ thể, YBS – Công ty Luật TNHH YBS sẵn sàng đồng hành cùng bạn.
Bài viết được cập nhật theo quy định pháp luật đến tháng 6/2026. Mọi thông tin tư vấn mang tính chất tham khảo và không thay thế cho ý kiến pháp lý chính thức.
Hộ kinh doanh sau khi đăng ký có phải khai thuế ngay không?
Nghỉ việc giữa năm có cần quyết toán thuế không?
